Voor een betrouwbare offerte of een passend kozijn moet u correct inmeten. Een paar millimeter verschil bepaalt of een nieuw kozijn past, klemt of scheef staat. Dit artikel legt uit welke maten leveranciers vragen, hoe u ze foutloos opneemt en welke fouten tot een verkeerd kozijn leiden. Na het lezen kunt u zelf een bruikbare maatopgave maken.
Welke maten er bestaan
Er is een belangrijk onderscheid dat mensen door elkaar halen: de dagmaat en de buitenwerkse maat. De dagmaat is de vrije opening van het kozijn (wat u binnendoor ziet). De buitenwerkse maat is de buitenzijde van het kozijn, van rand tot rand. Vraag altijd aan de leverancier welke maat hij wil, want dezelfde opening levert twee verschillende getallen op.
Sponningmaat en stelruimte
Bij vervanging meet u meestal de opening in de muur (de sponning of het metselwerkgat). Het nieuwe kozijn wordt bewust enkele millimeters kleiner gemaakt dan die opening, zodat er stelruimte overblijft om het waterpas en te vullen met stelblokjes en purschuim of kit. Maak het kozijn nooit exact even groot als het gat.
Hoe u correct meet
Gebruik een rolmaat van metaal, geen slap lint, en meet in centimeters met millimeters erbij. Muuropeningen zijn zelden perfect recht, daarom meet u op meerdere punten.
- Breedte: meet boven, in het midden en onderaan. Noteer alle drie; de kleinste maat is meestal maatgevend.
- Hoogte: meet links, midden en rechts. Ook hier telt de kleinste maat.
- Diepte: meet de muurdikte waar het kozijn in komt; die bepaalt de profieldiepte.
- Haaksheid: meet beide diagonalen. Zijn ze gelijk, dan is de opening haaks. Groot verschil betekent een scheve opening waar de plaatser rekening mee houdt.
Voorbeeld uit de praktijk
Iemand mat de breedte alleen bovenaan: 1204 mm. Onderaan bleek de opening echter 1189 mm door een uitstekende steen. Was het kozijn op 1204 besteld, dan had het onderin niet gepast. Door op drie hoogtes te meten en de kleinste maat aan te houden, plus enkele millimeters stelruimte af te trekken, paste het kozijn wel en bleef er ruimte om waterpas te stellen.
Veelgemaakte fouten en hoe u ze voorkomt
- Maar op één punt meten. Muren zijn zelden recht. Meet breedte en hoogte elk op drie plekken en houd de kleinste maat aan.
- Dagmaat en buitenwerkse maat verwarren. Vraag expliciet welke maat de leverancier wil en noteer het bij uw cijfers.
- Geen stelruimte inrekenen. Meet u het gat exact na, dan past het kozijn niet. Laat de fabrikant de stelruimte bepalen; geef door dat het de opening is.
- Diagonalen overslaan. Zonder haaksheidscontrole ontdekt de plaatser pas ter plekke dat de opening scheef is.
- Meten vanaf de oude aftimmering. Meet de echte muuropening, niet vanaf latten of stucwerk dat straks verdwijnt.
Stappenplan voor uw maatopgave
- Bepaal per opening welk kozijn eruit gaat en teken een schetsje met nummers.
- Meet breedte op drie hoogtes, hoogte op drie plekken, en noteer alles.
- Meet beide diagonalen en noteer het verschil.
- Meet de muurdikte voor de profieldiepte.
- Geef de kleinste maten door en vermeld dat het de muuropening betreft.
- Laat bij twijfel de leverancier controle-inmeten; veel bedrijven doen dat voor plaatsing.
Conclusie
Correct inmeten draait om drie dingen: meet op meerdere punten, weet welke maat gevraagd wordt en laat stelruimte over. Wie zelf inmeet voor een orienterende offerte, doet er goed aan de definitieve maat door de plaatser te laten controleren voordat er geproduceerd wordt. Uw volgende stap: maak per raam een genummerd schetsje en vul de maten in volgens het stappenplan hierboven.
Veelgestelde vragen
Moet ik de dagmaat of de buitenwerkse maat doorgeven?
Dat hangt van de leverancier af. Bij vervanging is de muuropening meestal het uitgangspunt. Vraag het altijd na en noteer welke maat u heeft opgegeven.
Hoeveel stelruimte moet ik aftrekken?
Bepaal dat niet zelf blind. Geef de werkelijke opening door en laat de fabrikant de stelruimte inrekenen. Zo voorkomt u dat er twee keer ruimte wordt afgetrokken.
Kan ik zelf inmeten of moet dat een vakman doen?
Voor een eerste offerte kunt u prima zelf meten. Voor de productiemaat is een controle door de plaatser verstandig; maatfouten komen namelijk voor rekening van wie de opdracht gaf.
Wat als de opening niet haaks is?
Een klein verschil in diagonalen is normaal en wordt opgevangen met stellen. Bij een groot verschil moet de plaatser de opening bijwerken of het kozijn hierop aanpassen; meld het verschil daarom altijd.